Belediye Kurulması: 5.000 nüfus yeterli mi? Nüfusu 5.000 olan her yerde Belediye kurulabilir mi?

Belediye Kurulması: 5.000 nüfus yeterli mi? Nüfusu 5.000 olan her yerde Belediye kurulabilir mi?

Gündemde olan bu konuyu sizlerle paylaşmaya çalışacağım.

1 Temmuz 2025 tarih ve 32946 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren      “ Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Dair” 7551 sayılı Kanun ile birlikte Belediye kurulması ve belediyelerin kapatılması ile ilgili önemli değişiklik yapıldı. Nüfusu 2.000 altına düşen Belediyelerin kapatılacağını daha önceki yazımda paylaşmıştım ( https://www.alikaplan.net/belediyeler-dikkat-nufusu-2-000in-altina-dusen-belediyeler-koye-donusturulur/ ).

Belediye kurulması konusunda önemli bir gündem oluşturdu. Özellikle 6360 sayılı Kanun ile Belde iken mahalleye dönüşen yerlerde bir heyecan meydana getirdi.

7551 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeyi 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu ile birlikte değerlendirmemiz gerekmektedir.

Belediye kurulması yönünde yasada belirtilen diğer şartları taşımak kaydıyla, Belediye kurulması konusunu 2 açıdan değerlendirmemiz gerekir.

• Büyükşehir Belediyesi olan illerde Belediye kurulması:

6360 sayılı yasa ile Büyükşehir Belediye Kanunu’nda önemli değişiklikler yapıldı. Bu değişikliklerden biri de Büyükşehir/büyükşehir ilçe belediye sınırlarının belirlenmesidir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu Büyükşehir belediyesinin sınırları (5216/md 5);

• Büyükşehir belediyelerinin sınırları, il mülki sınırlarıdır.
• İlçe belediyelerinin sınırları, bu ilçelerin mülki sınırlarıdır.

Bu ve diğer hükümlerle birlikte belde ve köyler mahalleye dönüştürülmüştür.

6360 sayılı yasa ile Belediye kurulmasına yönelik nüfus kriteri de değiştirildi. Şöyle ki daha önce 50.000 olan nüfus kriteri 20.000’e düşürülürken ayrılacak belediye nüfusunun da 100.000 altına düşmeme şartı getirildi (5393/8 md.)

• Büyükşehir Olmayan İllerde Belediye kurulması.

7551 sayılı Kanun ile yapılan düzenleme ile de 5393 sayılı Kanunu 4. maddesi ; “Yeni iskân nedeniyle oluşturulan ve nüfusu 5.000 ve üzerinde olan herhangi bir yerleşim yerinde belediye kurulabilir. (İptal altıncı fıkra:Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 tarihli ve E.:2018/117; K.:2023/212 sayılı Kararı ile) (Yeniden Düzenlenen fıkra:18/6/2025-7551/13 md.)  hükmü getirilmiştir.

SONUÇ:

Bir yerleşim yerinde Belediye kurulabilmesi için;

Büyükşehir Belediyeleri için; ayrıldığı Belediye nüfusu 100.000’nin altına inmemek şartıyla 20.000, diğer illerde kurulacak 5.000 nüfus şartı vardır. Elbette nüfus ile birlikte diğer şartları da taşımak kaydıyla.

KAYNAKLAR

5393 sayılı Belediye Kanunu

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu

6360 sayılı Kanun

7551 Sayılı Kanun