Bazı Ek Gösterge Rakamlarından Yararlanabilmeyi Belirlenmesinin YÜRÜLÜK TARİHİNİ Anayasaya aykırı bularak İPTALİ konusu.

Anayasa Mahkemesi, Bazı Ek Gösterge Rakamlarından Yararlanabilmeyi Belirlenmesinin YÜRÜLÜK TARİHİNİ Anayasaya aykırı bularak İPTALİ konusu.

Bazı Ek Gösterge Rakamlarından Yararlanabilmeyi Belirlenmesinin Yürürlük Tarihini aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme ilgili maddeyi iptal etmiştir.  

            Anayasa Mahkemesi 26/5/2025 tarih ve 32911 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Esas Sayısı: 2024/128 Esas, 2025/19 Karar ve 16/1/2025 tarihli kararı ile;

Ankara 18. İdare Mahkemesi başvurusu ile 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na 1/7/2022 tarihli ve 7417 sayılı Kanun’un 5. maddesiyle eklenen geçici 47. maddenin birinci fıkrasında yer alan “…bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce…” ibaresinin Anayasa’nın 2., 10. ve 35. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebini inceleyerek;

7417 sayılı Kanunu’nun 5.maddesine eklenen geçici 47. Maddesi; “Bu Kanuna ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin “I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (g) ve (h) bentlerinde sayılan unvanlı kadrolara bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilgili mevzuat hükümleri uyarınca atanmış olanlar ile 30/5/2019 tarihli ve 7176 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi uyarınca ataması yapılacak olanlardan en az üç yıl süreli yükseköğretim veren fakülte ve yüksekokulları bitirmiş olanlar hakkında, anılan bentlerde yer alan diğer şartlar aranmaksızın söz konusu bentlerde öngörülen ek göstergeler uygulanır.”

Yine bahse konu karar da; “İtiraz konusu kuralla, en az üç yıl süreli yükseköğretim veren fakülte ve yüksek okulları bitirmiş olup 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetveli’nin “I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (g) ve (h) bentlerinde sayılan ünvanlı kadrolara ilgili mevzuat hükümleri uyarınca -mesleğe özel yarışma sınavı ile girmiş ve belirli süreli meslek içi eğitimden sonra özel bir yeterlik sınavı sonunda atanmış olma şartına tabi olmadan- atananlardan yalnızca 15/1/2023 tarihinden önce ataması yapılanlara (g) ve (h) bentlerinde belirtilen gösterge rakamlarının uygulanması öngörülmektedir” denmektedir.

Kararın devamında ise; kişilerin aynı mevzuat kapsamında farklı tarihlerde yapılan iki sınav sonucu kendilerine atfedilebilecek bir kusur olmaksızın sırf farklı tarihlerde atanmaları nedeniyle farklı ek gösterge rakamlarından faydalandırılmalarının makul ve haklı bir sebebe dayanmadığı, bu durumun aynı konumda bulunan kişiler arasında eşitsizliğe neden olduğu belirtilerek kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

Anayasa Mahkemesi’nin bu kararında en dikkat çekici hususlarda biri de 15/1/2023 tarihi öncesiyle sınırlı olmadığı, bu tarihten sonra da bu uygulamaya devam edileceğidir. Çünkü, sürekli arz eden kamu hizmeti ve kamu görevi belirtilen (15/1/2023) tarihten sona da kişilerin atanacağı bir aşikardır

“Anayasa’nın anılan maddesinde belirtilen kanun önünde eşitlik ilkesi hukuksal durumları aynı olanlar için söz konusudur. Bu ilke ile eylemli değil hukuksal eşitlik öngörülmüştür. İlkenin amacı aynı durumda bulunan kişilerin kanunlar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak, kişilere ayrım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. İlkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak kanun karşısında eşitliğin ihlali yasaklanmıştır. Kanun önünde eşitlik, herkesin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez (AYM, E.2024/128, K.2025/19, 16/1/202, §13)”.

Konu ücret ve aylıklarla ilgili olduğu için Anayasamızın mülkiyet hakkı (md.35) yönünden de incelenmiştir Getirilen kuralın Anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkı bağlamında da eşitlik ilkesine aykırılık oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır..

Anayasa Mahkemesi; Kanunu’nun yürürlüğe girdiği tarihten önce görev yapanlar için uygulanabileceği hükmünü Anayasa’nın 10. ve 35. maddelerine aykırı bularak iptal etmiştir.

Yürürlük tarihi ise; 657 sayılı Kanun’a 7417 sayılı Kanun’un 5. maddesiyle eklenen geçici 47. maddenin birinci fıkrasında yer alan “…bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce…” ibaresinin iptali nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince iptal hükmünün kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür” denilmesi suretiyle bir yasal düzenleme süreci de belirlenmiştir.

Anayasanın; eşitlik ve mülkiyet hakkı dikkate alınan bu kararın benzer birçok uygulamada da dikkatler değerlendirilmesi gerekecektir.

Kaynak:

https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/05/20250526-7.pdf

https://normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/ND/2025/19