EK GÖSTERGE DÜZENLEMESİ VE BELEDİYELERDE HİYERARŞİK YAPI

EK GÖSTERGE DÜZENLEMESİ VE BELEDİYELERDE   HİYERARŞİK YAPI

Uzun zamandır gündemde olan ve Toplu Sözleşme görüşmeleri ile belirli aşamaya getirilen “EK GÖSTERGE” ile ilgili düzenlemeler yapıldı ve 5 Temmuz 2022 tarih ve 31887 sayılı Resmi Gazete’ de 7417 sayılı Kanun  ; “ DEVLET MEMURLARI KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA VE 375 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN “ yayınlandı. 2023 yılı Ocak ayında yürürlüğe girecek düzenleme ile ilgili olarak Mahalli İdarelerde özellikle de Belediyelerde oluşan çelişki ve yapılmasını önerdiğim hususları paylaşmak istiyorum.

657 sayılı devlet Memurları Kanunu;

Göstergeler: Madde 43 –

1. B) (Değişik: 9/4/1990 – KHK-418/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/5/1994 – KHK527/2 md.) Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Belediyelerde Bazı kadrolar ve Ek Göstergeleri

Kaynak https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/07/20220705-1.pdf

Ek Göstergeleri kadro unvanlarına bağlı olarak değişlik göstermektedir. Bu durum hiyerarşik (alt-üst) olarak bir düzenlemeyi de göstermektedir.

Bu düzleme kadrolarda ek gösterge artışı sağlanmış Belediye Başkan Yardımcısı, Şube Müdürü, Sivil Savunma Uzmanı gibi kadrolarda  3.600 ek göster verilmesi ile özellikle emekli aylık ve ikramiyelerinde artışlar meydana gelmiştir.

25 YIL HİZMETİ OLUP 1. DERECENİN 4. KADEMESİNDEN EMEKLİ OLUNMASI DURUMUNDA (Kıdemi de 25 yıl  ile makam ve temsil tazminatı olmaması durumunda);

Sivil Savunma Uzmanı, Şube Müdürü, Müdür, Belediye Başkan Yardımcısı, Daire Başkanı (Makam ve temsil tazminatı ödenmeyen) ;

Ek Gösterge; 3.600 olması durumunda;

Emekli aylığı: 9.114,37 TL

https://uyg.sgk.gov.tr/IkramiyeMaasHesapla4c/MaasIkramiyeHesaplaAction.do

erişim 18/7/2022

Ek Gösterge:  4.000 olması durumunda;

Emekli Aylığı 9.218,45 TL

https://uyg.sgk.gov.tr/IkramiyeMaasHesapla4c/MaasIkramiyeHesaplaAction.do                                   erişim 18/7/2022

Ek Gösterge: 4.200 olması durumunda ise;

Emekli aylığı; 9.270, 50 TL

https://uyg.sgk.gov.tr/IkramiyeMaasHesapla4c/MaasIkramiyeHesaplaAction.do               erişim 18/7/2022

Ek gösterge ve ödenecek emekli aylıklarını paylaşma amacım; yapılacak küçük bir takım düzenlemelerle Mahalli idareler de Ek Gösterge ile birlikte kadrolarda hiyerarşik olarak bir düzenleme de yapılmış olacaktır.

Şöyle ki; Daire Başkanı ile ona bağlı şube müdürü ek göstergesi aynı. Benzer durum Belediye Başkan Yardımcısı ile müdür arasında da vardır. Bu örnekler çoğaltılabilir.

Kendi içinde özelikle Belediye ve bağlı kuruluşlarla ilgili düzenlemelerin de yapılması gerekmektedir.

1.Dereceli müdür üstü kadrolara eklenecek 300 Ek Gösterge puanı bütçe olarak çok büyük maliyetler oluşturmayacak hiyerarşik olarak bir sistemin bozulmamasını da sağlayacaktır.

Ayrıca; Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter ile daire başkanı (dahil) kadrolarda görev yapanlara aynı bakanlıklarda aynı kadrolarda görev yapanlarda olduğu gibi (İstanbul, Ankara, İzmir) ve diğer büyükşehirler içinde düzenlemeler yapılabilir.

Bakanlık İl Müdürlerinin sorumluluk alanları ile Büyükşehir Belediyelerinde görevli olan Daire Başkanı ve üstü kadrolarında aynı şekilde sorumlu ve görevli oldukları aşikardır.

Bu düzenleme Belediye Başkan Yardımcısı kadroları için de yapılabilir (Özel Hizmet Tazminatlarında farklılıklar olduğu gibi). Nüfusu 1.000.000’a (Esenyurt, 977.489) yaklaşan ilçe Belediyesi olduğunu düşündüğümüzde iş yükü ve sorumluluklarda da dikkate alınmalıdır.

Uygulamanın 2023 yılında yürürlüğe gireceği düşünüldüğünde geniş kapsamlı bir düzenleme çalışanlar açısından daha memnuniyet verici sonuç oluşturacaktır.

EK GÖSTERGENİN EŞİTLİĞİ DURUMUNDA HİYERARŞİK OLARAK TELEFİ ZOR İŞLEMLER YAPILABİLİR;

Şöyle ki;

Danıştay 2. Dairesi’nin  Esas ;2021/15575 ve  Karar No : 2022/1457 kararında ; Üniversitede Genel Sekreter Yardımcısı kadrosundan Çiftlik Müdürü kadrosuna atama işlemini; her iki kadronun Ek Göstergesi (3.000) aynı olması nedeniyle uygun görmüştür.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre  “Temel İlkeler “ Madde 3 – Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:

Liyakat:

1. C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.

  Bu açıdan da değerlendirdiğimizde “ilerleme ve yükselme, görevin sona erdirilmesi”

Liyakat; “Bir kimsenin, kendisine iş verilmeye uygunluk, yaraşırlık durumu, değim”. https://sozluk.gov.tr/

Hiyerarşik yapıda bozulmanın ve telafisi zor durumların yaşanmaması için ek Gösterge ile düzenlemelerde Ast-üst ilişkisi de dikkate alınmalıdır.

SONUÇ VE ÖNERİ:

Konuyu genel olarak değerlendirecek olursak.

Türkiye’de Belediyeler

https://www.e-icisleri.gov.tr/Anasayfa/MulkiIdariBolumleri.aspx

            Hayatın her alanın yer alan ve belde de yaşayanlara hizmet eden belediyelerin görev alanları ile birlikte yetki ve sorumlulukları da geniştir. Kamu hizmetleri sürekliliği ve beraberinde de konusunda uzmanlaşmayı gerektirmektedir.

Anayasanın 128. Maddesine göre ; “ Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür…” hükmünde de anlaşılacağı gibi “kamu hizmeti” aynı zaman da “ sürekliliği” de gerektirmektedir. Kamu hizmetleri sürekliliği gerektirmektedir bu aynı zaman da o görevi yapan personelinde yaptığı işte uzmanlaşmasını gerektirecek bir konudur. Belediye hizmetleri diğer kamu kurum ve kuruluşlarının görev tanımlarından çok daha geniştir. Kurumlar bir alanda yoğunlaşırken Belediyelerin bir alanla sınırlı kalması mümkün değildir. O görevlere burada tek tek değinmek istemiyorum (5393 ve 5216 sayılı Kanun ve diğer Kanunlarla verilen görev ve yetkiler). Bu nedenle “Belediyecilik ya da Mahalli İdareler hizmetlerinin”  ayrı bir uzmanlık gerektiği tartışmasızdır. Hizmet sunmanın yanında sunulacak hizmetin şekli de bu kurumlarda çalışmayı istisnai hale getirmektedir. Nüfus ve imkan olarak küçük belde ve ilçeleri düşündüğümüzde burada çalışan personeli motive etmek adına ayrı bir hizmet sınıfı olarak değerlendirilmesi doğru bir yaklaşım olacaktır.

            Özetle; Ek gösterge düzenlemesi ile Mahalli idarelerde “hiyerarşik yapını” bozulmaması tam tersi daha da netleştirilmesi kurumsal verimliliği ve çalışan mutluluğunu arttıracaktır.

Bu nedenle;

• Ek göstergelere ilave 300-400 puan eklenmesi,
• Mahalli İdareler sınıfı oluşturularak ek göstergelere 300-400 puan ilave edilmesi.

Yukarıda örnek hesaplamalarda da görüleceği gibi bu ilavelerin bütçe olarak çok büyük maliyetlere neden olmayacağı ancak hiyerarşik yapının olumlu yönde daha da belirginleşeceğidir. İnsan kaynağının etkin ve verimli bir şekilde değerlendirilmesi, bununla birlikte belediyelerde görev yapan personelin kalıcılığını sağlayacağı gibi aynı zaman da belediyelerin kurumsallaşması daha da hızlanacaktır. Bu uygulamanın çalışanlar açısından da daha adaletli olacağı kanaatindeyim.